MCP (Model Context Protocol) nedir?

Detaylı açıklama

Model Context Protocol, kısaca MCP, büyük dil modellerine dayanan yapay zeka uygulamalarının dış dünyayla konuşmasını standart hale getiren açık kaynaklı bir protokoldür. Anthropic, MCP'yi Kasım 2024'te tanıttı. Öncesinde geliştiriciler her veri kaynağı ya da araç için ayrı bir bağlayıcı yazmak zorundaydı. Bu durum Anthropic'in "N×M" entegrasyon sorunu dediği bir karmaşaya yol açıyordu. MCP bu işi tek bir ortak arayüzle çözmeyi hedefler. Resmi belgeler protokolü yapay zeka uygulamaları için bir USB-C girişine benzetir: aynı bağlantı biçimi farklı sistemlerle çalışır. Mimaride üç rol vardır. MCP sunucusu bir ya da birkaç araç veya kaynak sunar. Bu araçlar bir veritabanına erişim, bir hesap makinesi ya da bir belge olabilir. MCP istemcisi her sunucuyla konuşur. MCP ana bilgisayarı ise dil modeliyle çalışan ve istemcileri yöneten yapay zeka uygulamasıdır. Sunucu, sunduğu araçların açıklamasını iletir. Model bir araca ihtiyaç duyarsa ana bilgisayar çağrıyı yapar ve sonuç sohbete eklenir. Mesajlaşma JSON-RPC 2.0 ile yürür. Protokol sonradan OpenAI ve Google DeepMind gibi büyük sağlayıcılar tarafından benimsendi. Aralık 2025'te Linux Foundation bünyesindeki Agentic AI Foundation'a bağışlandı. Öte yandan güvenlik de önemli bir konudur: araç açıklamalarına gizlenen kötü niyetli talimatlar (tool poisoning) ve bazı MCP yazılımlarında bulunan açıklar raporlanmıştır.

Kullanım örneği

Bir yapay zeka asistanına "Takvimimde bu hafta boş saatlerim ne zaman, notlarıma da bir toplantı özeti ekle" dediğinizi düşünün. Asistan, MCP aracılığıyla takvim ve not uygulamasının sunucularına bağlanır, gerekli bilgileri alır ve işlemi sizin adınıza yapar. Her uygulama için ayrı bir entegrasyon yazılması gerekmez.