Sözlük · R
RAG (Retrieval-Augmented Generation) nedir?
RAG, bir dil modelinin cevap üretmeden önce belirlenen belgelerden ilgili bilgiyi bulup isteme eklemesi yöntemidir. Böylece model, eğitim verisinde olmayan güncel ya da kuruma özel bilgilerle yanıt verebilir.
Detaylı açıklama
RAG, büyük dil modellerinin yalnızca eğitim sırasında öğrendikleriyle yetinmesini engelleyen bir tekniktir. Kullanıcı bir soru sorduğunda sistem önce harici bir kaynakta arama yapar. Bu kaynak bir şirketin iç belgeleri, yüklenmiş dosyalar, bir veritabanı ya da web sayfaları olabilir. Bulunan ilgili parçalar, kullanıcının sorusuyla birlikte modele verilir ve model cevabını hem soruya hem de bu parçalara bakarak üretir. Uygulamada belgeler genellikle embedding denen sayısal temsillere çevrilir ve bir vektör veritabanında saklanır. Arama aşamasında sorguya en yakın parçalar seçilir. Bu yaklaşımın en önemli avantajı, yeni bilgi geldiğinde modeli yeniden eğitmek yerine bilgi tabanını güncellemenin yeterli olmasıdır. Bu da hesaplama ve maliyet yükünü azaltır. Ayrıca cevaba kaynak eklenebildiği için kullanıcı bilgiyi kontrol edebilir. RAG halüsinasyonu azaltmaya yardımcı olur, ama tamamen ortadan kaldırmaz. Model, doğru bir kaynağı bağlamından koparıp yanlış yorumlayabilir, çelişkili kaynaklar arasında kararsız kalabilir ya da eski ve yeni bilgiyi karıştırabilir. Bu yüzden iyi bir RAG kurulumunda belgelerin nasıl parçalara bölüneceği, aramanın nasıl yapılacağı ve sonuçların nasıl yeniden sıralanacağı da önem taşır. Terim, 2020 yılında yayımlanan bir makaleyle literatüre girmiştir.
Kullanım örneği
Bir bankanın müşteri destek botuna 'Kredi kartı limit artışı için hangi belgeler gerekir?' diye sorulur. Bot önce şirketin yardım merkezi makalelerinde arama yapar, ilgili bölümü bulur ve cevabı o metne dayanarak yazar. Politika değiştiğinde yalnızca makale güncellenir, modelin yeniden eğitilmesi gerekmez.
Kaynaklar ve doğrulama
- 10 Ekim 2026
- RAG, büyük dil modellerinin harici veri kaynaklarından yeni bilgi almasını ve kullanmasını sağlayan bir tekniktir. kaynak
- Teknik ilk kez 2020 yılında önerildi. kaynak
- RAG, modeli yeni verilerle yeniden eğitme ihtiyacını azaltır ve hesaplama ile mali maliyetten tasarruf sağlar. kaynak
- RAG halüsinasyonları azaltmaya yardımcı olur ama tamamen önlemez. kaynak
- Başvurulacak veriler embedding adı verilen sayısal temsillere çevrilir ve vektör veritabanında saklanır. kaynak
- RAG, yanıtlarda kaynak gösterilmesine izin verir, böylece kullanıcılar kaynakları doğrulayabilir. kaynak