16 Ekim 2026 Cuma

Editoryal ilkeler

Sözlük · Y

Yapay zeka nedir?

Yapay zeka, bilgisayarların ve makinelerin öğrenme, anlama, problem çözme ve karar verme gibi genellikle insan zekasıyla ilişkilendirilen işleri yapabilmesini sağlayan teknolojidir. Günümüzde en çok üretken yapay zeka, makine öğrenmesi ve derin öğrenme ile birlikte anılır.

Detaylı açıklama

Yapay zeka (İngilizce: Artificial intelligence, AI), yazılım ve makinelerin insan zihnine özgü sayılan becerileri taklit etmesine dayanır. Bu beceriler arasında öğrenme, algılama, dili anlama, problem çözme ve karar verme yer alır. Yapay zeka alanı 1956'da Dartmouth College'deki bir atölye çalışmasıyla kuruldu ve terimi o toplantıda John McCarthy önerdi. Sonraki yıllarda alan, fonların çekildiği iki "yapay zeka kışı" yaşadı. Derin öğrenme 2012'den itibaren yaygınlaştı ve ilgi yeniden arttı. Bugün yapay zeka, iç içe geçmiş kavramlar olarak düşünülebilir: en üstte yapay zeka, onun altında verilerden öğrenen makine öğrenmesi, onun içinde çok katmanlı sinir ağları kullanan derin öğrenme, en yenisinde ise metin, görsel, ses ve video üretebilen üretken yapay zeka bulunur. Araştırmacılar yapay zekayı kabaca ikiye ayırır. Dar yapay zeka belirli bir iş için tasarlanır, örneğin sesli asistanlar. Güçlü yapay zeka ya da yapay genel zeka ise insan düzeyinde ya da üstünde, farklı işlerde öğrenebilen bir sistemi anlatır ve şu an kuramsaldır. Yapay zeka tekrarlayan işleri otomatikleştirmek, veriden daha hızlı sonuç çıkarmak ve müşteri desteği gibi alanlarda kullanılır. Öte yandan veri yanlılığı, güvenlik açıkları, gizlilik ve etik sorunlar gibi riskler de taşır. Bu yüzden açıklanabilirlik, adalet ve hesap verebilirlik gibi ilkeler önem kazanmıştır.

Kullanım örneği

Telefonunuzdaki sesli asistana "yarın sabah altıya alarm kur" dediğinizde, sistem konuşmanızı metne çevirir, ne istediğinizi anlar ve alarmı kurar. Bir sohbet botuna e-posta taslağı yazdırmak da aynı teknolojinin gündelik kullanımlarından biridir.

Kaynaklar ve doğrulama

Son doğrulama
13 Ekim 2026
Terimin ortaya çıkışı
Yapay zeka terimi 1956'da Dartmouth College'deki ilk yapay zeka konferansında John McCarthy tarafından ortaya atıldı. kaynak
Tanım
Yapay zeka, bilgisayar ve makinelerin insan öğrenmesini, kavramasını, problem çözmesini, karar vermesini, yaratıcılığını ve özerkliğini taklit etmesini sağlayan teknolojidir. kaynak
ChatGPT'nin yükselişi
ChatGPT 30 Kasım 2022'de kullanıma sunuldu ve iki ay içinde 100 milyon kullanıcıya ulaştı. kaynak
Dar ve güçlü yapay zeka
Dar yapay zeka belirli görevler için tasarlanır. Güçlü yapay zeka (AGI) ise şu an kuramsaldır ve ona yaklaşan bilinen bir sistem yoktur. kaynak
Derin öğrenmenin yaygınlaşması
Derin öğrenme 2012'de endüstri standartlarında önemli bir üstünlük sağlayarak yapay zeka alanında yaygın biçimde benimsendi. kaynak
  1. Yapay zekâ
  2. What Is Artificial Intelligence (AI)? | IBM