Sözlük · Ç
Çıkarım nedir?
Çıkarım (inference), eğitilmiş bir yapay zeka modelinin öğrendiği örüntüleri yeni verilere uygulayarak tahmin ya da çıktı üretmesidir. Bir sohbet botunun yanıt yazması da bir spam filtresinin e-postayı sınıflandırması da çıkarımdır.
Detaylı açıklama
Çıkarım, bir makine öğrenmesi modelinin eğitim bittikten sonra gerçek dünyadaki yeni girdilere cevap vermesi anlamına gelir. Eğitim sırasında model, örnek veriler üzerinde parametrelerini ayarlayarak örüntüleri öğrenir. Çıkarım aşamasında ise bu öğrenilmiş bilgi kullanılır ve model yalnızca ileri yönde bir hesaplama yaparak girdiye uygun çıktıyı bulur. Eğitimdeki gibi hatayı geriye doğru hesaplayıp parametreleri güncelleme adımı bu aşamada yoktur. Terim gerçekten de sezgiseldir: Spam tespit eden bir model, bir e-postanın spam olup olmadığını kesin olarak bilmez; eğitimde gördüğü örneklere ne kadar benzediğine bakarak çıkarım yapar. Büyük dil modelleri de bir sonraki kelimeyi, daha doğrusu bir sonraki token'ı bu yolla tahmin eder. Çıkarımda amaç, eğitilmiş modeli verimli ve düşük maliyetle çalıştırmaktır. Çıkarım çevrimiçi (her girdi anında işlenir, sohbet botları ve sürücüsüz araçlar gibi) ya da toplu (girdiler gruplar halinde, zamanlanarak işlenir) yapılabilir. Ikisinin arasında kalan küçük gruplu yöntem de vardır. Model; şirketin kendi sunucularında, bulutta, ağın kenarındaki cihazlarda ya da doğrudan telefon ve bilgisayarda çalıştırılabilir. Bu seçim gecikme, maliyet, gizlilik ve ölçeklenebilirlik dengesine göre yapılır. Çıkarım için GPU gibi özel donanımlar da yaygın biçimde kullanılır.
Kullanım örneği
Telefonunuzda bir fotoğrafa baktığınızda uygulamanın içindeki kişinin yüzünü tanıyıp etiketlemesi bir çıkarımdır. Model bu yüzü daha önce görmediği halde, eğitimde öğrendiği örüntülere bakarak sonucu tahmin eder. Aynı şekilde bir sohbet botuna soru yazdığınızda yanıtın kelime kelime üretilmesi de çıkarımdır.
Kaynaklar ve doğrulama
- 13 Ekim 2026
- Çıkarım, eğitilmiş bir yapay zeka modelinin yeni veriler üzerinde tahmin yapması, yani gerçek bir uygulamada çıktı üretmesi ya da karar vermesidir. kaynak
- Eğitim hem ileri hem geri geçiş içerir, çıkarım ise yalnızca ileri geçiş gerektirir. kaynak
- Çevrimiçi çıkarımda eğitilmiş model girdiyi hemen, her seferinde tek bir girdi olarak işler; sohbet botları ve otonom araçlar gibi zamana duyarlı sistemler için uygundur. kaynak
- Toplu çıkarımda model çok sayıda girdiyi eşzamansız olarak gruplar halinde işler; maliyet açısından daha uygundur ama yalnızca zamanlamanın önemli olmadığı durumlarda pratiktir. kaynak
- Çıkarım iş yükü şirket içi sunucularda, bulutta, uç (edge) cihazlarda ya da doğrudan kullanıcının cihazında çalıştırılabilir. kaynak