Sözlük · P
Prompt mühendisliği nedir?
Prompt mühendisliği, üretken yapay zeka modelinden istenen çıktıyı alabilmek için girdi metinlerini (prompt) tasarlama ve adım adım iyileştirme işidir. Net talimat, bağlam, örnek ve çıktı biçimi gibi unsurları içerir.
Detaylı açıklama
Prompt mühendisliği, bir yapay zeka modeline verilen doğal dildeki girdilerin düzenlenmesi ve geliştirilmesi sürecidir. Amaç, modelin kullanıcının ne istediğini daha iyi anlaması ve daha doğru, ilgili ve tutarlı yanıtlar üretmesidir. Prompt; bir soru, bir komut ya da bağlam, talimat ve konuşma geçmişini içeren daha uzun bir metin olabilir. Görsel üreten modellerde ise konu, stil, ışık ve renk gibi ayrıntıları anlatan bir tarif işlevi görür. Sık kullanılan tekniklerden biri few-shot yöntemidir: modele birkaç örnek gösterilir ve ne beklendiği bu örneklerle anlatılır. Zero-shot yönteminde örnek verilmeden doğrudan görev istenir. Chain-of-thought (düşünce zinciri) yönteminde ise model, karmaşık bir soruyu ara adımlara bölerek çözmeye yönlendirilir. Bir başka yaygın uygulama, modele bir rol vermektir. Bu alanın sınırları da var. Araştırmalara göre modeller, örneklerin sırası veya ifadedeki küçük değişiklikler gibi ayrıntılara çok duyarlı olabiliyor. Bir modelde işe yarayan yöntem başka bir modelde aynı sonucu vermeyebiliyor. Modeller kullanıcı niyetini kendi başına daha iyi anlamaya başladıkça bazı elle yazılan teknikler eskiyor, "prompt mühendisi" unvanı da eskisi kadar yaygın değil. Yine de açık talimat vermek, bağlam eklemek ve sonucu görüp isteği yeniden düzenlemek, bugün de günlük yapay zeka kullanımının temel alışkanlıkları arasında yer alıyor.
Kullanım örneği
Bir öğretmen sohbet asistanına yalnızca "Bana ders planı yaz" demek yerine şöyle yazar: "Sekizinci sınıf için 40 dakikalık bir kesirler dersi planı hazırla, önce kısa bir ısınma sorusu, sonra iki örnek, en sonda üç soruluk bir mini test olsun." Çıktı yetersiz kalırsa isteği bir kez daha düzeltip yeniden dener.
Kaynaklar ve doğrulama
- 13 Ekim 2026
- Üretken yapay zeka modelinden belirli çıktılar almak için doğal dildeki girdileri (prompt) yapılandırma sürecidir. kaynak
- Few-shot, chain-of-thought ve tree-of-thought gibi teknikler ile modele rol atama sık kullanılır. kaynak
- Zero-shot, modele açıkça eğitilmediği bir görev verir; few-shot ise beklentiyi netleştirmek için örnek çıktılar sunar. kaynak
- Büyük dil modellerinin başarımı örnek sırası ve ifadedeki küçük değişikliklere çok duyarlıdır; bazı durumlarda sıra değişimi doğruluğu yüzde 40'tan fazla kaydırmıştır. kaynak
- Prompt mühendisi unvanı, modeller daha iyi prompt üretebildiği ve şirketler çalışanlara prompt eğitimi verdiği için eskisine göre azalmıştır. kaynak
- Kasım 2022'de ChatGPT'nin çıkışından sonra prompt mühendisliği önemli bir iş becerisi olarak görülmeye başlandı. kaynak