Sözlük · T
Token nedir?
Token, dil modelinin metni sayılara çevirirken kullandığı birimdir; bir kelime, kelime parçası ya da noktalama işareti olabilir. Modelin girdisi ve çıktısı bu birimler üzerinden işlenir.
Detaylı açıklama
Yapay zeka modelleri metni harf harf ya da kelime kelime okumaz. Makine öğrenmesi algoritmaları metin değil sayı işlediği için yazı önce küçük parçalara bölünür, her parçaya benzersiz bir tam sayı verilir ve bu sayıya bir temsil vektörü (embedding) bağlanır. Bu parçalara token denir. Hangi parçaların sözlüğe gireceği, bayt çifti kodlaması (BPE) ve WordPiece gibi yöntemlerle belirlenir. BPE, önce tek tek karakterlerle başlar, en sık yan yana gelen çiftleri birleştirir ve istenen sözlük boyutuna ulaşana kadar bunu sürdürür. Bu yüzden sık geçen kelimeler tek token olurken nadir ya da uzun kelimeler birkaç parçaya ayrılır. Türkçe gibi eklemeli dillerde bir kelime çoğu zaman birden fazla token tutabilir. Bunun dışında [MASK] ve [UNK] gibi özel tokenlar da vardır. Token, modelin ne kadar metni aynı anda görebileceğini de belirler: dikkat mekanizması, bağlam penceresi içindeki tokenlar arasındaki ilişkileri hesaplar. Dil modelleri temelde bir sonraki tokenı tahmin edecek şekilde eğitilir. Bu nedenle hesaplama maliyeti ve kullanım ücreti de çoğunlukla token sayısı üzerinden konuşulur. Kısacası token, yazı ile model arasındaki çeviri birimidir.
Kullanım örneği
ChatGPT'ye uzun bir e-postayı özetletirken yazdığınız metin arka planda yüzlerce küçük parçaya bölünür. Her parça bir token sayılır. Metin uzadıkça token sayısı da artar ve modelin bağlam penceresine sığması zorlaşır.
Kaynaklar ve doğrulama
- 10 Ekim 2026
- Makine öğrenmesi algoritmaları metin yerine sayı işler; sözlükteki her girdiye bir tam sayı indeksi atanır ve bu indekse bir embedding bağlanır. kaynak
- Bayt çifti kodlaması (BPE) ve WordPiece, metni tokenlara ayıran algoritmalar arasında sayılıyor. kaynak
- [MASK] ve [UNK] gibi özel tokenlar kontrol karakteri görevi görür. kaynak
- İnce ayardan önce çoğu dil modeli bir sonraki tokenı tahmin eden model olarak çalışır. kaynak
- Dikkat mekanizması, bağlam penceresi içinde hangi tokenların birbiriyle ilgili olduğunu bulmak için ağırlık hesaplar; küçük GPT-2 modelinin bağlam penceresi yalnızca 1 bin tokendı. kaynak
- Eğitimde parametre başına token başı 6 FLOP, çıkarımda ise 1 ila 2 FLOP harcandığı belirtiliyor. kaynak