Sözlük · P
Prompt (İstem) nedir?
Prompt, bir yapay zeka modeline yapması gereken işi doğal dille anlatan girdi metnidir. Soru, komut ya da bağlam, talimat ve konuşma geçmişini içeren daha uzun bir metin olabilir.
Detaylı açıklama
Prompt, üretken bir yapay zeka modeline verilen ve görevin ne olduğunu tarif eden doğal dil metnidir. Metin tabanlı bir dil modelinde bu bir soru, bir komut ya da bağlamı, talimatları ve konuşma geçmişini bir araya getiren daha uzun bir ifade olabilir. Görsel veya ses üreten modellerde ise prompt, istenen çıktının tarifidir: konu, stil, ışık ve genel görünüm gibi ayrıntılar burada belirtilir. Promptu tasarlama ve iyileştirme işine prompt mühendisliği denir. Bu süreçte net sorular kurmak, ifadeleri düzeltmek, ilgili bağlamı eklemek, çıktının üslubunu belirtmek ve modele bir rol vermek gibi adımlar kullanılır. Birkaç örnek göstermek (few-shot) ve adım adım düşündürmek (chain-of-thought) bilinen tekniklerdendir. Kaynaklara göre dil modelleri promptun biçimine ve kelime seçimine oldukça duyarlıdır; örnek sırasını değiştirmek bazı durumlarda doğruluğu belirgin biçimde oynatmıştır. Etkili yöntemler modele özgüdür, bir modelde işe yarayan teknik bir başkasında işe yaramayabilir. Modeller kullanıcı niyetini daha iyi anladıkça bazı elle yazılan teknikler önemini yitirmektedir. Prompt enjeksiyonu ise kötü niyetli girdilerle modelin istenmeyen davranışa yönlendirildiği bir güvenlik saldırısıdır.
Kullanım örneği
Bir sohbet asistanına 'Bu e-postayı kibar bir dille, üç cümleyle ve bir toplantı önerisi ekleyerek yeniden yaz' yazmak bir prompttur. Görsel üretim aracına 'gün batımında sahilde duran bir fener, suluboya stili' yazmak da prompttur.
Kaynaklar ve doğrulama
- 10 Ekim 2026
- Prompt, yapay zekanın yapması gereken görevi tarif eden ve yönlendiren doğal dil metnidir. kaynak
- Metin modeli için prompt bir soru, bir komut ya da bağlam, talimat ve konuşma geçmişine atıf yapan daha uzun bir ifade olabilir. kaynak
- Metinden görsele promptlar genellikle konu, ortam, stil, ışık, renk ve doku tarifini içerir. kaynak
- Bazı durumlarda prompttaki örneklerin sırasını değiştirmek doğrulukta yüzde 40'tan fazla kaymaya yol açmıştır. kaynak
- Prompt enjeksiyonu, meşru görünen ama modelde istenmeyen davranış yaratmak için hazırlanmış girdilere dayanan bir siber güvenlik saldırısıdır. kaynak
- Modelin promptlardan geçici olarak öğrenme yeteneğine bağlam içi öğrenme denir ve bu etki kalıcı değildir. kaynak