16 Ekim 2026 Cuma

Editoryal ilkeler

Sözlük · F

Fine-tuning (İnce ayar) nedir?

Fine-tuning, daha önce bir görev için eğitilmiş bir modelin, ek eğitimle daha özel bir göreve uyarlanmasıdır. Bir tür aktarmalı öğrenme (transfer learning) sayılır, çünkü modelin önceki eğitimde edindiği bilgiyi yeniden kullanır.

Detaylı açıklama

Fine-tuning, geniş bir veriyle önceden eğitilmiş bir sinir ağını alıp yeni veriyle ek eğitime sokma işlemidir. Sıfırdan model eğitmek yerine mevcut bilgiyi başlangıç noktası olarak kullanırsınız. Böylece model, genel yeteneğini korurken daha dar bir göreve, alana ya da çıktı biçimine yaklaşır. Ek eğitim modelin tamamına uygulanabilir. Bazı durumlarda yalnızca belirli katmanlar güncellenir, geri kalanlar "dondurulur", yani eğitim sırasında değiştirilmez. Tüm modeli eğitmek çoğu zaman daha iyi sonuç verir, ancak hesaplama maliyeti de daha yüksektir. Bu yüzden parametre verimli yöntemler geliştirilmiştir. LoRA bunlardan biridir: modele küçük, düşük ranklı matrisler ekler ve yalnızca bunları eğitir. Milyarlarca parametreli bir dil modeli, birkaç milyon parametreyle uyarlanabilir. Bu yaklaşım görsel üretim modeli Stable Diffusion topluluğunda da yaygınlaşmıştır. Fine-tuning genellikle etiketli örneklerle denetimli öğrenmeyle yapılır. İnsan geri bildirimiyle pekiştirmeli öğrenme gibi hedeflerle birleştirildiği de olur; ChatGPT bu yaklaşımla ince ayarlanmış bir GPT sürümü olarak anılır. Riski de vardır: ince ayar, modelin dağılım kaymalarına karşı dayanıklılığını azaltabilir. Ayrıca bazı ticari model sağlayıcıları yalnızca belirli modelleri ince ayara açar. Bu nedenle fine-tuning, her sorunun ilk çözümü değil, amaca ve veriye göre seçilen bir yöntemdir.

Kullanım örneği

Bir müşteri destek ekibi, genel amaçlı bir dil modelini kendi geçmiş yazışmalarıyla ince ayarlar. Model, şirketin kullandığı üslubu ve cevap kalıbını daha tutarlı biçimde üretmeye başlar.

Kaynaklar ve doğrulama

Son doğrulama
10 Ekim 2026
Tanım
Bir görev için eğitilmiş modelin farklı, genellikle daha özel bir göreve uyarlanması kaynak
Öğrenme türü
Aktarmalı öğrenmenin (transfer learning) bir biçimi sayılır kaynak
Dondurulmuş katmanlar
Ek eğitim tüm ağa ya da yalnızca bazı katmanlara uygulanabilir; eğitilmeyen katmanlar dondurulur kaynak
Tam model ince ayarı
Genellikle daha iyi sonuç verir ancak hesaplama açısından daha pahalıdır kaynak
LoRA
Milyarlarca parametreli bir dil modeli yalnızca birkaç milyon parametreyle ince ayarlanabilir kaynak
ChatGPT
ChatGPT, GPT modellerinin ince ayarlanmış bir sürümü olarak anılıyor kaynak
Risk
İnce ayar, modelin dağılım kaymalarına karşı dayanıklılığını düşürebilir kaynak
Ticari API desteği
19 Haziran 2023 itibarıyla OpenAI, Azure OpenAI Service ve Google Cloud bazı modelleri için ince ayar API'si sunuyordu kaynak
  1. Fine-tuning (deep learning)