Yapay Sinir Ağı nedir?

Detaylı açıklama

Yapay sinir ağı (YSA), biyolojik sinir hücrelerinin ve aralarındaki bağların dijital olarak modellenmesiyle ortaya çıkmış bir bilgi işlem yaklaşımıdır. Ağ, nöron adı verilen çok sayıda küçük işlem biriminden kurulur. Her nöron diğer nöronlardan gelen sinyalleri alır, ağırlıklarla çarpıp toplar, bir aktivasyon fonksiyonundan geçirir ve sayısal bir sonuç üretir. Nöronlar genellikle tabakalar halinde dizilir: veriyi alan bir girdi katmanı, aradaki gizli katmanlar ve sonucu veren bir çıktı katmanı. Ağın gücü tek bir nörondan değil, nöronlar arasındaki yoğun bağlantıdan gelir. Öğrenme eğitim yoluyla gerçekleşir. Ağa çok sayıda örnek gösterilir, tahmini gerçek sonuçla karşılaştırılır ve aradaki hata ölçülür. Geri yayılım denen yöntem bu hatayı ağda geriye doğru dağıtır, ağırlıklar hatayı azaltacak yönde azar azar değiştirilir. Bu döngü birçok kez tekrarlanır. Zamanla ağ, daha önce görmediği verilerde de makul tahminler yapabilir. Görüntü tanıma, dil işleme, konuşma tanıma ve tahminleme gibi alanlarda kullanılır. Evrişimli, yinelemeli ve dönüştürücü (transformer) gibi özel mimariler de aynı temel fikre dayanır. Sınırlılıkları da vardır: ağın içinde tam olarak ne olduğu bilinemez, aşırı karmaşık bir ağ eğitim verisini ezberleyip yeni verilerde kötü sonuç verebilir.

Kullanım örneği

E-posta uygulamanızın bir iletiyi otomatik olarak spam klasörüne atması buna iyi bir örnektir. Ağ, iletideki "ödül" ya da "kazan" gibi sözcüklere ağırlık verir, bunları birleştirir ve iletinin spam olma olasılığını hesaplar. Olasılık yeterince yüksekse ileti işaretlenir.